In christelijke kerken: halfronde of veelhoekige uitbouw die het koor afsluit. Kan ook aan een transept voorkomen

Plant uit het Middellandse zeegebied. De bladeren dienen als motief voor het ornament in de klassieke en vele latere stijlen

Afwisseling van zuilen en pijlers of van zwaardere en lichtere pijlers

Booggewelf

Reeks bogen rustend op pilaren, bogengaanderij

Hoofdbalk van het kroonwerk van een gebouw, die op de kapitelen der zuilen rust en het verdere lijstwerk (fries, kroonlijst) draagt

In de bouwkunst en aanverwante kunsten een stijl die ontstond in het begin van de 17° eeuw in Italië

Eretitel voor sommige kerken

(bij de Romeinen): langwerpig vierkant gebouw met zuilenrijen, waarin zij rechtszittingen hielden en handelszaken afdeden. Deze basilieken werden later soms als christelijke kerken gebruikt, vandaar: Chr. Kerken in dezelfde vorm gebouwd met verhoogd middenschip

Ruimte tussen twee rijen pilaren (in een kerk)

Het (in bossen) verenigen van verschillende lagen stenen tot een groot vlak (bv. met pleisterwerk)

Natuursteen of beton bewerken, zodat een ruw oppervlak ontstaat met een
Bouchardeerhamer (bosserhamer)

Reeks verticaal naast elkaar geplaatste groeven aan de antieke zuilschacht

Met krullen en rolwerk omlijst, meestal gebogen vlak, waarop een opschrift is of kan worden aangebracht

Veelal enigszins S-vormige bewerkte draag- of kraagsteen, meer hoog dan breed. In het algemeen vooruitspringend deel dat dient om iets te ondersteunen

Klein, hoog aangebracht dakvenster met een spitse kap (kerk)

(tech.) middenstuk, gedeelte van muur tussen twee kozijnen en penant, of tussen kozijn en muur

Plat stuk steen, hout of ijzer tot afdekking

Vloersteen (bijvoorbeeld in kerken)

Griekse bouwstijl (ook tijdperk in de Griekse kunstgeschiedenis)

Drempel; bouwkundig hoeft dit niet aan de onderzijde te zijn. Ook bovenste horizontale deel van een kozijn

Stijl uit de tijd van het keizerschap van Napoleon I

Grafschrift of grafsteen/tombe

(bouwk.) nabootsing van guilandes van groen, bloesem of vruchten

(bouwk.) ornament van bloemen en bladeren, niet als guirlande

Verticaal vlak in een hoofdgestel tussen architraaf en kroonlijst, vaak beschilderd of met beeldhouwwerk versierd

Driehoekig of segmentvormig door lijsten omsloten, vlak dat een (klassieke) gevel bekroont. Ook een dergelijk veld of versiersel boven ramen, deuren, kasten, enz.

Deurhengsel, har

Een schuinse richting hebbend, hetzij aan een zijde, hetzij aan meerdere zijden

Metselwerk op bogen gebouwd, hol gebogen zolderwerk

Overwelfde ruimte

Gedraaid, van richting veranderd

Bouwstijl die zich ontwikkelde uit de Romaanse stijl, kwam in de 11 eeuw op in Noord Frankrijk (spitsboogstijl). Benaming “Gotiek” stamt uit de Renaissance

Benaming voor architraaf, fries en kroonlijst tezamen (tefelment)

Steen zoals die gebakken wordt langs de Hollandse IJssel, kleiner van formaat dan Waalsteen

Griekse bouwstijl (tijdperk in de Griekse kunstgeschiedenis)

Dwarshout, koppelbalk, glashout, regel tussen deur en lichtraam, dwarsregel in een kozijn, middenkalf

Bovendeel, bekroning van een zuil, pilaar of pilaster, die in het algemeen draagt en in zijn vorm of bewerking een kenmerk vormt voor verschillende bouworden

Gevel waarvan de top de vorm van de doorsnede van een klok heeft

Breed of dik hout, dienende om iets mee te steunen of te ondersteunen

Griekse bouwstijl

Bovenste lijst van een hoofdgestel, boven het fries, in het algemeen ter zijde van een gebouw naar boven (vaak als lijstgoot). Ook aan poorten, kasten, enz. en in zalen met rijk bewerkte plafonds

Draagstuk, ijzeren, stenen of houten draagbalk boven vensteropeningen

Gevel met een aan de bovenkant een uitspringende rand (lijst)

Heilige bloem bij de Egyptenaren. Veel gebruikt versieringsmotief in de Griekse en Romaanse kunst

Oorspronkelijk: sterk kronkelende rivier in klein Azië. Naam voor bandversiering in de Griekse stijl

Versierd vlak tussen de triglyphen van een Dorische fries

Smalle vierkante pilaar met piramidevormige kop

Boog gemetseld in een muur boven een raam- of deuropening en dienend om het erboven liggende metselwerk te dragen

Vertrek dat hoger is dan de andere kamers op dezelfde verdieping

Rond, ovaal of achthoekig klein lichtvenster in daken, gewelven of gevelfrontons

Bouwkundige versiering, op een palmblad gelijkend, aan zuilen, enz.

Steunpilaar; stenen, houten of ijzeren ondersteuning van moerbalken of gewelven; meestal vierkant, soms rond van doorsnede. Onderscheid met zuil of kolom is  dat pijler niet altijd gelijkmatig van dikte is

Vierkante platte zuil, die uit een wand of uit een hoek van twee woningen een weinig naar voren komt

Kleine torenvormige afsluiting, in de Gotiek gebruikt als bekroning van verticale, architectonische geledingen

Onderste rechtopgaande deel van het basement van een zuil

Vlak stuk verzwaring aan de voet van een gebouw

Vlak belegstuk van marmer, hout aan de voet der wanden in gangen en kamers en voetlijst

Gevel die naar boven toe in een punt uitloopt

Betekent wedergeboorte. Tijdperk van de beschavingsgeschiedenis tegen het einde van de Middeleeuwen. Herleving van de kunst van de oude Grieken en Romeinen

De delen van een voorgevel die vooruit springen, minstens een venster breed en over de gehele hoogte doorlopend

Tussenregel van een glasraam

Elk der afzonderlijk over elkaar gemetselde lagen van een gewelf van meer dan een halve steen

Middelste steen van een gewelf

Steen die een rollaag, enz. afsluit

Dak dat uit vier schuine vlakken (schilden) bestaat

Hoofdruimte of middenruimte van een kerkgebouw

Ton-vormig gewelf, gewelf waarvan de doorsnede een halve cirkel of ellips is

Gevel die trapsgewijs versmalt

Dwarsvleugel van een gebouw. Dwarspand van een kerk, rechthoekig de lengte-as snijdend

Vlak van een gevel of wand, dat door de indeling daarvan als een eenheid beschouwd kan worden

Gewelfvlak tussen twee gordelbogen, zoals in het middenschip van een kerk

Dorische bouworde: steen met twee gleuven (eigenlijk twee halve gleuven) en afgeschuinde kanten in een fries boven de architraaf, die afwisselend met de metopen het fries vormen

Muurvlak tussen twee vensters

Penantspiegels of- tafel

Gevel waarvan de top met twee rechte lijnen schuin toe loopt

Plaat in een slot tussen twee dekplaten. Toog- overdekking, vaak uitspringend van een muuropening

Elkaar kruisende bogen van een fries of blinde arcade

Kruispunt van haaks op elkaar uitgevoerd metselwerk
(bv. horizontaal of verticaal)

Geveldak waarvan de voorzijde is opgemetseld en tot de gevel behoort

Decoratieve vulling van deel tussen bv. ronde boog en omlijsting